Zwarte degenvis

Aphanopus carbo


www.zeevruchtengids.org/nl/zwarte-degenvis
  • Noord-Atlantische Oceaan
  • Middellandse Zee
  • Beuglijn (diepzee)
  • Bodemsleepnet (diepzee)

 


  • Nederlands
  • English
  • Français

Laatst bijgewerkt: december 2018

 

Zwarte degenvissen danken hun naam aan het hele lange en platte lichaam (gewoonlijk meer dan 70 cm lang) en de glanzende schijn van het vel zonder schubben. De puntige kaak is gewapend met scherpe tanden. Zwarte degenvis plant zich voort in de buurt van de Azoren en trekt dan richting Schotland. Ze worden geslachtsrijp vanaf 80 cm (als ze 6 jaar oud zijn). De soort leeft in de waterlaag dicht bij de bodem, op dieptes tussen 200 en 1 600 m. Ze jagen op vissen die samenkomen op de hellingen van onderzeese vulkanen, daar waar koude en warme waterstromen zich mengen. Heel soms waagt zwarte degenvis zich dichter bij het wateroppervlak, vooral bij heldere nachten. Hoewel zwarte degenvis onder de diepzeesoorten wordt gecatalogeerd, lijkt zijn biologie meer op die van kabeljauwachtigen (kabeljauw, koolvis) die op het continentaal plat leven.


Alle zwarte degenvis die in de Noordoost-Atlantische Oceaan leeft, blijkt tot één groot bestand te behoren.

Deze stock wordt wetenschappelijk opgevolgd. Het zwaartepunt van de stock ligt in de Portugese wateren en de Keltische zone en de errond liggende gebieden. In deze zone zijn er twee heel verschillende visserijen actief die zwarte degenvis exploiteren:
• een noordelijke visserij ter hoogte van de Britse Eilanden tot in IJsland, als bijvangst van sleepnetvissers;
• een gerichte beugvisserij ter hoogte van Portugal rond het eiland Madeira.

 

Zwarte degenvis – ook bekend als zwarte haarstaartvis – heeft geen schubben. Zijn huid is heel broos en niet bestand tegen de wrijvingen die hij te verduren krijgt in het sleepnet. De soort komt enkel als filets op de markt. Zijn angstaanjagende kop wordt er meestal aan boord al afgesneden.

 


De Europese productie daalde tussen 2002 en 2013 van 15 000 naar 7 000 ton. Sinds 2003 zijn deze visserijen onderworpen aan een Totale Toegelaten Vangst (TAC). Voor 2017 en 2018, adviseerden de wetenschappers van ICES dat de vangsten best op hetzelfde niveau blijven als in 2013, zijnde 5 894 ton per jaar.

 

Volgens wetenschappers van ICES gaat het sinds 2000 iets beter met de stock van zwarte degenvis. Toch blijft deze visserij met de beug in de diepzee een zeer grote negatieve impact uitoefenen op de ecosystemen daar, in het bijzonder door het verhoogde risico op bijvangst van diepzeehaaien.

 

 

 

Op de Belgische markt vinden we deze soort niet terug. Deze en andere diepzeevissen worden niet door Belgische vissers opgevist. De soort wordt ook niet ingevoerd. In Frankrijk daarentegen worden degenvissen wel vaker gegeten.

 

 

 

TE ONTHOUDEN

  • Zwarte degenvis is niet aanwezig op de Belgische markt. In Frankrijk zijn de verse filets echter zeer geliefd omdat ze vrij zijn van graten.
  •  Hoewel de stock het momenteel beter iets doet, blijft het raadzaam om de aankoop van zwarte degenvis te beperken. Dit omwille van de biologische kwetsbaarheid en de impact op de diepzee.
  • Vraag naar filets van volwassen exemplaren (>80 cm), gevist met de beug.
  • De visserij met bodemsleepnetten op dieptes van meer dan 800 m is verboden in Europese wateren. Maar dit is niet het geval in internationale wateren. Vermijd de aankoop van vis die gevist is met bodemsleepnetten op grote diepte.

WEETJES

Zilveren degenvis

Op de Franse markt vindt men sporadisch nog een andere soort degenvis terug: het gaat over de sterk verwante zilveren degenvis Lepidopus caudatus. ...[Lees meer]

 

Maatregelen om diepzeesoorten te beschermen

Volgens wetenschappers van de IROZ gaat het sinds 2000 iets beter met de stock van zwarte degenvis. Toch blijft de visserij in de diepzee een zeer grote negatieve impact uitoefenen op de ecosystemen daar. Maatregelen genomen voor het beschermen van diepzeesoorten. ...[Lees meer]